خواجه نصير الدين الطوسي
178
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
باشد . و اگر سنگ مقناطيس را برفق بسوزند « 1 » فعل و خاصّيّت او چون فعل و خاصّيّت شاذنج بود . و بهترين انواع آنست كه زود از يكديگر منفصل شود . و خاك ناك نباشد « 2 » . طبيعت او سرد و خشك است . [ و ] آنچه با سياهى « 3 » زند گرم و خشك [ باشد ] . و احداث حرارت كند . و ملطّف « 4 » است . و چون شاذنج سوده را بر گوشت افزونى پراكنند ، آن را بگدازد . و چشم را جلا دهد . و در داروهاى چشم ، چون شياف احمر ، و [ شياف ] اخضر ، آن را به كار دارند ، چشم را نافع بود . و ادرار حيض بازدارد . و كسى را كه منى بىاختيار از وى « 5 » برون آيد « 6 » ، بغايت نافع بود . فصل در معرفت « 7 » انواع زرنيخ « و خواصّ او « 8 » » و او چند نوع « 9 » است سرخ ، و زرد .
--> ( 1 ) - ع : بسرزند - نسخ ديگر : بشورند ( 2 ) - م : باشد ( 3 ) - م ، ج ، ن : باسيه ( 4 ) - ب : و مطلقا ؟ ( 5 ) - ع : از او بىاختيار ( 6 ) - ب : بيرون آيد - ع : برون مىآيد ( 7 ) - ع : صفت ( 8 ) - در م : نيست ( 9 ) - ع : و او هم انواع